Czas przeszły Perfekt - das Perfekt als Vergangenheitsform

Czas przeszły Perfekt jest czasem złożonym, składającym się z czasownika posiłkowego haben lub sein w czasie teraźniejszym, które są odmienne oraz z trzeciej formy podstawowej czasownika, tzn. imiesłowu czasu przeszłego (Partizip II), który jest nieodmienny i w zdaniach oznajmujących i pytających występuje na końcu zdania.
 
Czasu Perfekt używa się dla wyrażenia czynności przeszłej zakończonej, która ma swoje skutki w teraźniejszosci. Występuje on również w rozmowach i dialogach bezpośrednich, w których mówi się o sobie lub innych osobach. Przykłady zdań w czasie Perfekt.
- Es hat die ganze Nacht geregnet. (Całą noc padał deszcz.)
- Er hat das Auto aufgeräumt. (On posprzątał samochód.)
- Sie sind nach Deutschland gefahren. (Oni wyjechali do Niemiec.)
- Wir sind heute um 8 Uhr aufgestanden. (Wstaliśmy dzisiaj o ósmej.)
 
Większość czasowników w języku niemieckim tworzy Perfekt z czasownikiem posiłkowym haben. Są to przede wszystkim:

  • wszystkie czasowniki przechodnie (transitive Verben) - wymagają one dopełnienia w bierniku, np.:

- Ich habe den Leiter nicht gesehen. (Nie widziałem kierownika.)
- Die Lehrerin hat die Aufgabe erklärt. (Nauczycielka objaśniła zadanie.)
 

  • wszystkie czasowniki zwrotne (sich waschen, sich treffen, ...), np.:

- Ich habe mich rasiert. (Ogoliłem się.)
- Du hast dir deine Hände gewaschen. (Umyłeś swoje ręce.)
 

  • wszystkie czasowniki modalne (wollen, können, müssen)

- Wir haben es nicht gewollt. (Nie chcieliśmy tego.)
- Ich habe es nicht gekonnt. (Nie umiem/nie potrafię tego.)
- Er hat das nicht machen müssen. (On nie musiał tego robić.)
 

  • dużo czasowników nieprzechodnich (nie wymagających dopełnieniea w bierniku), które nie wyrażają ruchu, kierunku, lecz przede wszystkim trwania czynności lub stanu, np.:

- Ich habe auf dem Stuhl gesessen. (Siedziałem na krześle.)
- Er hat acht Stunden geschlafen. (On spał osiem godzin.)
- Sie hat dir geholfen. (Ona tobie pomogła.)
- Warum hast du so lange gelernt? (Dlaczego się tak długo uczyłeś?)
 

  • czasowniki nieosobowe (es regnet, es schneit, es donnert, es hagelt, es gibt, ...):

- Es hat die ganze Nacht geschneit. (Całą noc padał śnieg.)
- Es hat heute stark geregnet. (Dzisiaj padał duży deszcz.)
 
Czas przeszły z sein tworzą:

  • czasowniki nieprzechodnie (nie wymagają dopełnienia w bierniku), które wyrażają ruch, kierunek (przede wszystkim: gehen, kommen, fahren, laufen, springen, fliegen, reisen, wandern, steigen, schwimmen itd.):

- Sie ist ins Kingo gegangen. (Ona poszła do kina.)
- Er ist nach Hamburg gefahren. (On pojechał do Hamburga.)
- Wie hoch bist du gesprungen? (Jak wysoko skoczyłeś?)
 
 

  • czasowniki wyrażające zmianę stanu, przejście z jednego stanu w drugi, (przede wszystkim aufstehen, einschlafen, aufwacen, wachsen, sterben, vergehen):

- Er ist heute um 8 Uhr aufgewacht. (On obudził się dzisiaj o 8 rano.)
- Mickiewicz ist im Jahre 1855 gestorben. (Mickiewicz umarł w 1855 roku.)
- Um wie viel Uhr bist du aufgestanden? (O której godzinie wstałeś?)
 

  • czasowniki sein, werden, bleiben:

- Ich bin lange im Museum gewesen. (Byłem długo w muzeum.)
- Sie ist Krankenschwester geworden. (Ona została pielęgniarką.)
- Bist du die ganze Zeit im Hotel geblieben? (Czy cały czas pozostałeś w hotelu?)
 
Niektóre czasowniki w języku niemieckim tworzą Perfekt zarówno z haben jak też z sein; zależy od tego, czy są w zdaniu użyte jako czasowniki przechodnie (wymagające dopełnienia w bierniku, wówczas tworzą Perfekt z haben) czy też nieprzechodnie, wyrażające ruch, kierunek, w którym się zmierza (wówczas z sein), np.: fahren, fliegen, starten, landen, brechen, erschrecken, schwimmen, tanzen, reiten, schmelzen itd.
- Er ist zum Arzt gefahren. (On pojechał do lekarza.)
- Er hat mich zum Arzt gefahren. (On zawiózł mnie do lekarza.)
 
- Sie ist erschrocken. (Ona się przestrzaszyła.)
- Die Spinne hat sie erschreckt. (Pająk ją przestraszył.)