Czasowniki rozdzielnie złożone – trennbare Verben

 

Czasowniki rozdzielnie złożone składają się z akcentowanych przedrostków, posiadających samodzielnie znaczenie oraz z czasownika głównego.

Najczęściej występujące przedrostki, wchodzące w skład czasowników rozdzielnych: 

 

 

PRZEDROSTEK

CZASOWNIK PODSTAWOWY

CZASOWNIK ROZDZIELNIE ZŁOŻONY

ab –

arbeiten

bauen

biegen

brechen

fahren 

fallen

fliegen

geben

gehen

holen

melden

schalten

schließen

schreiben  

zählen

ziehen

abarbeiten (odpracować)

abbauen (rozbierać, demontować)

abbiegen (skręcać)  

abbrechen (odłamać, przerwać) 

abfahren (odjeżdżać)  

abfallen (odpadać)

abfliegen (odlatywać)

abgeben (oddawać)

abgehen (odejść, opuścić)

abholen (odbierać) 

abmelden (wymeldować)

abschalten (wyłączyć)

abschließen (zamykać)

abschreiben (spisywać)     

abzählen (odliczać)

abziehen (zdejmować, ściągać)

an –

 

bauen  

bieten

fangen

hören

kommen

fangen

nehmen

rufen

schauen

sehen

ziehen

anbauen (dobudowywać)

anbieten (oferować)

anfangen (zaczynać)

anhören (wysłuchiwać)

ankommen (przybywać)   

anfangen (zaczynać)  

annehmen (przyjmować)

anrufen (dzwonić)

anschauen (obejrzeć)  

ansehen (przypatrywać się, obserwować)

anziehen (ubierać)  

auf –

 

bewahren

fallen

gehen

hören

machen 

passen

regen

sagen

schließen

stehen

steigen

treten

aufbewahren (przechowywać)

auffallen (zwracać uwagę, rzucać się w oczy)

aufgehen (wschodzić)  

aufhören (skończyć, przestawać)

aufmachen (otwierać)  

aufpassen (uważać) 

aufregen (denerwować się)

aufsagen (recytować z pamięci)

aufschließen (otwierać)

aufstehen (wstać)

aufsteigen (wsiadać)

auftreten (pojawić się, występować)

aus –

 

bilden

denken

fragen

geben

gehen

machen 

reichen

sagen

schalten

schneiden

steigen

stellen

zeichnen

ziehen

ausbilden (kształcić, szkolić)  

ausdenken (wymyślać, zmyślać)

ausfragen (wypytywać)

ausgeben (wydawać) 

ausgehen (wychodzić)

ausmachen (wyłączać) 

ausreichen (wystarczać)

aussagen (wypowiadać się, zeznawać)

ausschalten (wyłączać)

ausschneiden (wycinać)

aussteigen (wysiadać)

ausstellen ( wystawiać)

auszeichnen (odznaczać)

ausziehen (rozbierać, zdejmować)

bei –

 

bringen 

fügen

tragen

treten

beibringen (wpajać) 

beifügen (dołączać, dodawać)

beitragen (przyczyniać się do czegoś)

beitreten (wstąpić, przystąpić)

ein –

 

brechen

fügen

führen 

geben

gehen

halten

kaufen

laden 

leiten

packen  

reden  

richten 

schalten 

schlafen  

steigen  

teilen

tragen

wirken

zahlen

einbrechen (włamywać się, zawalić się)

einfügen (włączyć, wstawić, dodać)

einführen (wprowadzać) 

eingeben (podawać)

eingehen (wchodzić)

einhalten (dotrzymywać, przestrzegać)

einkaufen (robić zakupy)

einladen (zapraszać)

einleiten (inicjować, wszczynać)

einpacken (pakować, zapakować)

einreden (wmawiać, nakłaniać)

einrichten (urządzać, wyposażać) 

einschalten (włączać)

einschlafen (zasypiać)

einsteigen (wsiadać)

einteilen (rozdzielać, dzielić)

eintragen (wpisywać, rejestrować)

einwirken (wpływać, oddziałowywać)

einzahlen (wpłacać)

fern –

sehen  

fernsehen (oglądać telewizję)

fest –

 

binden 

halten 

klammern

machen

nehmen

setzen

stellen

festbinden (przywiązywać, zawiązać)

festhalten (trzymać się czegoś, przytrzymywać)  

festklammern (przyczepić, uczepić)

festmachen (przymocowywać, ustalać)

festnehmen (aresztować, zatrzymać)

festsetzen (ustalić, określić)

feststellen (stwierdzić, ustalić)

fort –

 

bestehen

fahren

ziehen

fortbestehen (nadal istnieć, trwać)

fortfahren (odjeżdżać, wyjeżdżać)

fortziehen (wycofywać wyprowadzać)

her –

 

kommen

laufen

leiten

stellen

herkommen (przychodzić, pochodzić)

herlaufen (przybiegać)

herleiten (wyprowadzać, wywodzić)

herstellen (wytwarzać, produkować)

hin –

 

bringen

fahren

fallen

gehen

legen

nehmen

setzen

hinbringen (zanosić, odprowadzać, zaprowadzać)

hinfahren (jechać do kogoś, zawozić)

hinfallen (upadać)

hingehen (pójść po coś/do kogoś)

hinlegen (kłaść, układać)

hinnehmen (przyjąć, wziąć, pogodzić się)

hinsetzen (stawiać, sadzać)

los –

 

binden

brechen

fahren

gehen

kaufen

rennen

losbinden (odwiązywać)

losbrechen (odłamywać, odrywać)

losfahren (wyjeżdżać, wyruszać)

losgehen (ruszać w drogę, rozpoczynać)

loskaufen (wykupywać)

losrennen (wybiegać)

mit –

 

arbeiten

bringen

haben

kommen

machen

nehmen

teilen

mitarbeiten (współpracować)

mitbringen (przynosić, przyprowadzić)

mithaben (mieć coś przy sobie)

mitkommen (towarzyszyć komuś)

mitmachen (uczestniczyć, brać udział)

mitnehmen (zabierać ze sobą)

mitteilen (komunikować, oznajmiać)

nach –

 

denken

geben

machen

suchen

nachdenken (rozmyślać, zastanawiać się)

nachgeben (ustępować, ulegać)

nachmachen (naśladować, fałszować)

nachsuchen (przeszukiwać)

statt –

 

finden

geben

stattfinden (odbywać się)

stattgeben (przychylać się, wyrażać zgodę)

teil –

haben

nehmen

teilhaben (mieć udział)

teilnehmen (brać udział, uczestniczyć)

vor –

 

 

 

 

 

 

bereiten

bringen

fahren

gehen

haben

kommen

lesen

sagen

sehen

stellen

zeigen

vorbereiten (przygotowywać)

vorbringen (przedstawiać, przytaczać)

vorfahren (podjeżdżać, zajeżdżać)

vorgehen (podchodzić, iść naprzód)

vorhaben (mieć zamiar, zamierzać, planować)

vorkommen (zdarzać się, występować)

vorlesen (czytać na głos)

vorsagen (podpowiadać)

vorsehen (przewidywać)

vorstellen (wyobrażać sobie)

vorzeigen (okazywać, pokazywać)

weg –

 

bleiben 

bringen 

gehen

machen

nehmen

wegbleiben (nie zjawiać się, nie przychodzić)

wegbringen (odwozić)

weggehen (odchodzić)

wegmachen (spadać, ulotnić się)

wegnehmen (zabierać, odbierać)

weiter –

 

arbeiten

denken

fahren

machen

sagen

weiterarbeiten (pracować dalej)

weiterdenken (myśleć o przyszłości)

weiterfahren (jechać dalej)

weitermachen (kontynuować)

weitersagen (rozpowiadać)

zu –

 

bereiten

binden

decken

drehen

geben

halten

machen

nehmen

zubereiten (przyrządzać)

zubinden (zawiązywać)

zudecken (przykrywać, okrywać)

zudrehen (przykręcać, zakręcać)

zugeben (dodawać, przyznawać)

zuhalten (zakrywać, zasłaniać)

zumachen (zamykać)

zunehmen (tyć, rosnąć)

zurück –

 

bekommen

bilden

bringen

fahren

geben

halten

zurückbekommen (otrzymać z powrotem)

zurückbilden (zanikać, zmniejszać się)

zurückbringen (odnosić, odprowadzać)

zurückfahren (powracać, jechać z powrotem)

zurückgeben (oddawać, zwracać)

zurückhalten (trzymać, zatrzymywać)

zusammen –

 

arbeiten

bauen

brechen

kommen

zusammenarbeiten (współpracować)

zusammenbauen (montować)

zusammenbrechen (runąć, zawalić się)

zusammenkommen (zbierać się, spotykać, schodzić)

 

·         W czasie teraźniejszym Praesens, w czasie przeszłym Imperfekt oraz w trybie przypuszczającym Imperativ, przedrostek oddziela się od czasownika i przesuwa się na koniec zdania:

 

PRÄSENS:

Jeden Abend sehe ich fern. (Każdego wieczora oglądam telewizję.)

Der Wettbewerb Finder in der Schule statt. (Konkurs odbywa się w szkole.)

Dieses Unternehmen stellt die Kunststoffe. (To przedsiębiorstwo wytwarza tworzywa sztuczne.)

 

IMPERFEKT:

Ich dachte über deine Idee nach. (Rozmyślałem / rozmyślałam nad twoim pomysłem.)

Ich nahm an dem Wettbewerb teil. (Brałem / brałam udział w konkursie.)

Ich gab das ganze Geld aus. (Wydałem / wydałam wszystkie pieniądze.)

 

IMPERATIV

Reg dich nicht auf! (Nie denerwuj się!)

Stell dir vor, dass ich gewonnen habe! (Wyobraź sobie, że wygrałem!)

Mach das Fenster zu! (Zamknij okno.)

 

·         W czasie przeszłym Perfekt przedrostek  –ge występuje między przedrostkiem a czasownikiem:

 

Ich habe über deine Idee nachgedacht. (Rozmyślałem / rozmyślałam nad twoim pomysłem.)

Ich habe an dem Wettbewerb teilgenommen. (Brałem / brałam udział w konkursie.)

Ich habe das ganze Geld ausgegeben. (Wydałem / wydałam wszystkie pieniądze.)

 

·         W zdaniach pobocznych czasowniki rozdzielnie złożone nie rozdzielają się:

 

Er sagt, dass er sich für ein Examen vorbereitet.(On mówi, że przygotowuje się do egzaminu.)

Ich habe gehört, dass der Film um 21:00 anfängt. (Słyszałem/ słyszałam, że film zaczyna się o 21:00.)